Nếu bạn đã ở trên thị trường tài chính được khoảng 5 năm, bạn không còn là “F0”. Bạn đã “tốt nghiệp” những bài học vỡ lòng. Bạn hiểu rõ hệ thống của mình, biết phân tích kỹ thuật, đọc hiểu cơ bản. Bạn biết chính xác khi nào nên Mua, khi nào nên Bán.
Nhưng có một câu hỏi lớn: Tại sao bạn biết tất cả những điều đó, mà đôi khi vẫn làm ngược lại?
- Tại sao bạn “gồng lỗ” (hold loss) rất giỏi, nhưng lại “chốt lãi non” (take profit early) ngay khi cổ phiếu vừa tăng?
- Tại sao bạn biết rõ phải cắt lỗ, nhưng tay bạn lại “đóng băng” khi con số màu đỏ xuất hiện?
- Tại sao bạn FOMO mua đuổi ở đỉnh, và hoảng loạn bán tháo ở đáy, dù đã tự thề sẽ không bao giờ lặp lại?
Sau 5 năm, bạn nhận ra kẻ thù lớn nhất không phải là thị trường, mà chính là tâm lý của bạn.
Cuốn sách “Tiền Bạc và Lý Trí” (Dollars and Sense) của Dan Ariely và Jeff Kreisler không phải là một cuốn sách “dạy làm giàu” hay “chiến lược đầu tư” khác. Đây là một cuốn cẩm nang “giải phẫu” tâm lý, mổ xẻ chính xác tại sao chúng ta phi lý trí một cách có hệ thống khi động đến tiền.
Tham gia tìm hiểu tiền mã hoá, tài sản số, đón đầu xu hướng 2026 TẠI ĐÂY.
Tải bản PDF của cuốn sách TẠI ĐÂY.
Đặt mua sách để ỦNG HỘ TÁC GIẢ.
🧠 Chúng Ta Là “Bậc Thầy” Phi Lý Trí
“Tiền Bạc và Lý Trí” được viết bởi Dan Ariely, giáo sư kinh tế học hành vi hàng đầu thế giới, và Jeff Kreisler, một diễn viên hài và luật sư. Sự kết hợp này tạo ra một cuốn sách vừa sâu sắc về học thuật, vừa hài hước một cách tàn nhẫn khi chỉ ra những sai lầm ngớ ngẩn của chúng ta.
Cuốn sách phơi bày một sự thật cốt lõi: Bộ não con người KHÔNG được thiết kế để xử lý các quyết định tài chính hiện đại. Chúng ta mắc kẹt với những bản năng tâm lý khiến chúng ta đưa ra những lựa chọn tồi tệ.
Cuốn sách đặt ra những câu hỏi mà mọi nhà đầu tư 5 năm đều đã từng trải qua:
- Chi Phí Chìm (Sunk Cost): Tại sao việc bán một cổ phiếu đang lỗ lại “đau đớn” như bị nhổ răng?
- Hiệu Ứng Mỏ Neo: Tại sao chúng ta “yêu” một cổ phiếu chỉ vì chúng ta đã mua nó, và từ chối bán dù nó đang rất xấu?
- Sức Mạnh Của Sự Miễn Phí (và Giảm Giá): Tại sao một cú “giảm giá 50%” (hoặc một cổ phiếu “rẻ”) lại khiến chúng ta mua những thứ mà bình thường chúng ta không bao giờ động đến?
- Tính Tương Đối Tai Hại: Tại sao chúng ta sẵn sàng lái xe 10km để tiết kiệm 100.000đ cho món hàng 500.000đ, nhưng lại không làm điều tương tự để tiết kiệm 100.000đ cho món hàng 10.000.000đ?
💡 “Tiền Bạc và Lý Trí” Giúp Gì Cho Một Nhà Đầu Tư 5 Năm?
Đối với một nhà đầu tư trung hạn, cuốn sách này chính là “tấm gương” để soi lại toàn bộ quá trình giao dịch của mình. Nó không cho bạn thêm “công cụ” (tool), nó cho bạn “quy tắc” (rule) để kiểm soát bộ não.
1. Hiểu Rõ “Nỗi Đau Mất Mát” (Loss Aversion)
Lý do bạn gồng lỗ giỏi hơn gồng lãi là vì: về mặt tâm lý, nỗi đau khi mất 10 triệu đồng lớn hơn nhiều so với niềm vui khi kiếm được 10 triệu đồng. Cuốn sách này giúp bạn nhận diện được cái bẫy tâm lý này và tuân thủ kỷ luật cắt lỗ một cách lý trí hơn.
2. Vượt Qua “Chi Phí Chìm”
Sau 5 năm, bạn có thể đang “ôm” một “xác chết” trong danh mục. Bạn không bán vì bạn “tiếc” số tiền đã bỏ ra. Dan Ariely giải thích tại sao đây là một tư duy phi lý trí. Số tiền đó đã mất. Quyết định của bạn hôm nay phải dựa trên triển vọng tương lai của cổ phiếu đó, chứ không phải dựa trên giá vốn quá khứ của bạn.
3. Giải Độc “Hiệu Ứng Mỏ Neo” và “Sở Hữu”
Tại sao bạn định giá cổ phiếu của mình cao hơn thị trường? Bạn bị “neo” vào mức giá cao nhất của nó, hoặc bị “hiệu ứng sở hữu” làm cho mù quáng. Cuốn sách giúp bạn học cách đánh giá tài sản của mình một cách khách quan, như thể bạn đang nhìn nó lần đầu tiên.
4. Xây Dựng Hệ Thống Chống Lại Sự Phi Lý Trí
Khi đã hiểu tại sao mình sai lầm, bạn có thể bắt đầu xây dựng một hệ thống giao dịch có các “hàng rào” tâm lý. Ví dụ:
- Chống FOMO: Đặt ra quy tắc không bao giờ mua vào sau khi giá đã tăng 3 phiên liên tiếp.
- Chống Gồng Lỗ: Tự động hóa lệnh cắt lỗ (stop-loss) và xem nó là “phí bảo hiểm” bắt buộc.
- Chống Chốt Lãi Non: Đặt ra các mục tiêu chốt lời dựa trên phân tích (ví dụ: chạm kháng cự), không phải dựa trên “cảm giác”.
Lời Kết: Đầu Tư Bằng “Lý Trí”, Không Phải “Cảm Xúc”
Sau 5 năm, cuộc chiến của bạn không còn là tìm kiếm một hệ thống giao dịch mới, mà là làm sao để tuân thủ hệ thống bạn đang có.
“Tiền Bạc và Lý Trí” là cuốn sách hoàn hảo cho giai đoạn này. Nó là một liều thuốc mạnh, giúp bạn nhận ra rằng để trở thành một nhà đầu tư thành công, bạn không chỉ cần hiểu về tiền bạc—bạn cần phải hiểu chính bản thân mình.
Bạn đã sẵn sàng để ngừng việc trở thành kẻ thù lớn nhất của chính mình trên thị trường chưa? Hãy đọc “Tiền Bạc và Lý Trí” để bắt đầu đưa ra những quyết định tài chính sáng suốt và bình tĩnh hơn.