Nếu bạn đã từng nghe đến cái tên Jesse Livermore, bạn có thể biết ông qua cuốn “Hồi Ức Của Một Thiên Tài Đầu Cơ” (Reminiscences of a Stock Operator). Nhưng cuốn sách đó là một cuốn tiểu sử. “How to Trade in Stocks” (Cách giao dịch cổ phiếu) mới chính là cuốn cẩm nang duy nhất do chính “Gã Đầu Cơ Vĩ Đại” (Great Bear of Wall Street) viết ra, đúc kết lại toàn bộ hệ thống giao dịch đã giúp ông kiếm (và mất) hàng triệu đô la.
Đây không phải là một cuốn sách lý thuyết suông. Đây là công thức thực chiến được viết bởi một trong những nhà giao dịch vĩ đại nhất mọi thời đại. Dù được viết từ đầu thế kỷ 20, những bài học trong đó về tâm lý thị trường, thời điểm và quản lý rủi ro vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay.
—————————————————————————————————
Tham gia tìm hiểu tiền mã hoá, tài sản số, đón đầu xu hướng 2026 TẠI ĐÂY.
Tải bản PDF của cuốn sách TẠI ĐÂY.
Đặt mua sách để ỦNG HỘ TÁC GIẢ.
—————————————————————————————————
Jesse Livermore là ai?
Jesse Livermore (1877-1940) là một huyền thoại của Phố Wall, được mệnh danh là “Boy Plunger” (Cậu bé liều lĩnh). Ông nổi tiếng với việc dự đoán chính xác các cú sụp đổ thị trường lớn, bao gồm cả vụ sụp đổ năm 1907 và Đại suy thoái năm 1929, giúp ông kiếm được khối tài sản khổng lồ (tương đương hàng tỷ đô la ngày nay).
Ông đã giao dịch bằng tiền của mình, thất bại thảm hại và làm lại từ đầu nhiều lần. Chính vì vậy, những bài học của ông được “trả giá” bằng rất nhiều tiền và nước mắt. “How to Trade in Stocks” chính là di sản, là bộ quy tắc ông để lại cho hậu thế.
3 Bài Học Vàng Cốt Lõi Từ “How to Trade in Stocks”
Cuốn sách không dài, nhưng chứa đựng hàm lượng kiến thức cực kỳ cô đọng. Phiên bản được cập nhật bởi Richard Smitten (như trên ảnh bìa) còn bổ sung thêm các bình luận và phân tích hiện đại, làm cho nó dễ tiếp cận hơn.
Dưới đây là 3 trụ cột trong hệ thống của Livermore.
1. Thời Điểm Là Tất Cả (Market Timing)
Livermore không tin vào việc “mua và nắm giữ” (buy and hold) một cách mù quáng. Ông là một nhà giao dịch theo xu hướng (trend trader).
- Nguyên tắc: Đừng bao giờ giao dịch chống lại xu hướng chủ đạo. “Tiền không được tạo ra từ việc mua thấp bán cao, mà từ việc ngồi chờ (sitting).”
- Hệ thống: Ông phát triển một hệ thống gọi là “Pivotal Points” (Điểm Then Chốt). Đây là những điểm giá quan trọng mà khi bị phá vỡ, nó báo hiệu sự bắt đầu của một xu hướng mới hoặc sự tiếp diễn của xu hướng cũ.
- Ứng dụng: Thay vì cố gắng bắt đáy, Livermore sẽ chờ đợi thị trường xác nhận một xu hướng tăng rõ ràng (vượt qua Điểm Then Chốt) rồi mới vào lệnh mua.
2. Quản Lý Vốn Nghiêm Ngặt (Money Management)
Đây là bài học đắt giá nhất mà Livermore phải trả giá bằng những lần phá sản. Ông nhấn mạnh rằng bảo vệ vốn là ưu tiên số một.
- Quy tắc 1: Cắt lỗ nhanh. Livermore nổi tiếng với quy tắc không bao giờ để một khoản lỗ vượt quá 10%. Ông coi đây là “phí bảo hiểm” bắt buộc phải trả.
- Quy tắc 2: Để lãi chạy. Khi đã có một vị thế thắng, đừng vội chốt lời. Hãy để nó chạy theo xu hướng. Ông nói: “Kẻ thù lớn nhất của nhà giao dịch là chính bản thân anh ta.”
- Quy tắc 3: Không trung bình giá xuống (Averaging Down). Nếu một cổ phiếu đi ngược lại dự đoán của bạn, đó là dấu hiệu bạn đã sai. Việc mua thêm để trung bình giá chỉ là “ném tiền tốt vào tiền xấu”.
3. Kiểm Soát Cảm Xúc (Emotional Control)
Livermore khẳng định, sau nhiều năm giao dịch, kẻ thù lớn nhất không phải là thị trường, mà là chính con người.
-
Hy vọng và Sợ hãi: “Nhà giao dịch trung bình sợ hãi khi nên hy vọng, và hy vọng khi nên sợ hãi.”
- Họ sợ hãi (chốt lời non) khi cổ phiếu đang tăng.
- Họ hy vọng (gồng lỗ) khi cổ phiếu đang giảm.
- Sự kiên nhẫn: Chìa khóa thành công là sự kiên nhẫn để chờ đợi đúng “Điểm Then Chốt” mới vào lệnh, và kiên nhẫn ngồi im khi thị trường đang đi đúng hướng. Đừng giao dịch chỉ vì “ngứa tay”.
“Livermore Market Key” là gì?
Phần đặc biệt của cuốn sách này (được đề cập trên bìa) là “Chìa Khóa Thị Trường Livermore”. Đây là một hệ thống dựa trên sổ lệnh và biểu đồ giá (được ghi chép bằng tay thời đó) để xác định các Điểm Then Chốt và xác nhận xu hướng thị trường. Dù ngày nay chúng ta có máy tính, bản chất của việc theo dõi hành động giá (price action) và các mẫu hình (patterns) mà Livermore mô tả vẫn là cốt lõi của phân tích kỹ thuật hiện đại.
Tại sao bạn vẫn phải đọc cuốn sách này trong năm 2025?
Thị trường đã thay đổi. Chúng ta có giao dịch thuật toán, tin tức 24/7 và hàng ngàn công cụ. Nhưng có một thứ không bao giờ thay đổi: Bản chất con người.
Cảm xúc Tham lam, Sợ hãi, Hy vọng và Sự Bốc đồng vẫn chi phối các quyết định giao dịch y hệt như 100 năm trước. “How to Trade in Stocks” là một liều thuốc giải độc cho những cảm xúc đó. Nó dạy bạn cách xây dựng một hệ thống cơ học, kỷ luật và tuân thủ nó một cách tuyệt đối.
Cuốn sách này dành cho ai:
- Trader mới: Để học những quy tắc nền tảng về quản lý rủi ro và tâm lý ngay từ đầu.
- Trader đã có kinh nghiệm: Để “sửa chữa” những thói quen xấu (như gồng lỗ, chốt lời non) và mài sắc lại hệ thống.
- Nhà đầu tư dài hạn: Để hiểu rõ hơn về thời điểm thị trường và tránh mua vào ở đỉnh hoặc bán ra ở đáy.
Kết luận
“How to Trade in Stocks” không phải là một cuốn sách “làm giàu nhanh”. Nó là một bộ quy tắc nghiêm ngặt, đòi hỏi kỷ luật thép để áp dụng. Đọc cuốn sách này là cách bạn học hỏi trực tiếp từ những sai lầm trị giá hàng triệu đô la của một huyền thoại, mà không phải tự mình trả giá cho chúng.
Tham gia tìm hiểu tiền mã hoá, tài sản số, đón đầu xu hướng 2026 TẠI ĐÂY.